Zwaluwhaven

Midden in Nationaal Park De Alde Feanen ligt een oude vuilstort van de gemeente Leeuwarden: de Ald Dwinger. Gedurende veertig jaar zijn op dit terrein grote hoeveelheden afval, rioolslib en bagger gedumpt. Toen in 2017 werd begonnen met het inpakken van de oude vuilstort, stuitte men op een praktisch probleem. Precies op de plek waar een damwand moest worden geplaatst, lag een tijdens de Tweede Wereldoorlog neergestorte Engelse Lancaster-bommenwerper.

Uit loyaliteit aan de nabestaanden van de bemanning en uit respect voor degenen die hun leven hebben gegeven, is besloten de Lancaster te bergen en de crashsite na de berging te markeren. Omdat de crashsite ook een plek is waar in de zomer veel toeristen recreëren, wilde architect Nynke-Rixt Jukema het niet een te beladen plek maken. De oeverzwaluw brengt nieuw leven op een plek waar de dood heeft plaatsgevonden.

De Zwaluwhaven verbeeldt het verhaal van de jonge vliegeniers. Ze vochten voor onze vrijheid en vlogen op 4 en 5 september 1942 naar Bremen om daar vliegtuigfabrieken te bombarderen. Vanuit Engeland vertrokken er 251 vliegtuigen, maar niet iedereen maakte de overtocht terug naar huis. De vliegtuigen worden in het ontwerp weergegeven door 251 nestgaten in een half ronde, 32 meter lange stenen wand. Deze lengte is gelijk aan de enorme spanwijdte van de gecrashte Lancaster.

Op 15 april 2018, de Bevrijdingsdag van Fryslân, is de Zwaluwhaven onthuld. Bij de onthulling werden de nabestaanden en andere genodigden uitgenodigd om een persoonlijke boodschap voor de toekomst achter te laten. Van de 251 nestgaten zijn er die dag 12 dichtgezet met kokers, gemaakt van het schroot van het opgegraven vliegtuig. Deze 12 staan symbool voor het aantal niet teruggekeerde vliegtuigen in de nacht van 4 en 5 september 1942. De kokers zijn geplaatst in de volgorde waarop de bemanning die nacht uit het brandende vliegtuig sprong. Voor de nabestaanden een emotioneel moment. Met het plaatsen van de kokers konden zij de crash en daarmee het verlies van hun vaders en grootvaders definitief een plek geven.

← Nynke-Rixt Jukema

Delen

Deel deze nominatie op Facebook of Twitter.